Wat is een veiligheidsplan voor een evenement?
Een veiligheidsplan is het document waarin je laat zien welke risico's bij jouw evenement horen en welke maatregelen je neemt om die risico's te beheersen. Het beschrijft ook wie waarvoor verantwoordelijk is en hoe je handelt als er toch iets misgaat, van een gewonde bezoeker tot een noodweer of een ontruiming.
Verwar het niet met je draaiboek. Het draaiboek is je operationele planning per tijdstip (wie doet wat, wanneer), terwijl het veiligheidsplan zich richt op risico's, scenario's en de veiligheidsorganisatie. Samen vormen ze je complete voorbereiding, en een concreet, realistisch plan versnelt vaak je vergunningaanvraag.
Wanneer is een veiligheidsplan verplicht?
Er is geen losse landelijke wet die voor ieder feest een veiligheidsplan eist. De verplichting loopt via je gemeentelijke evenementenvergunning en via de risicoclassificatie die de gemeente en veiligheidsregio toekennen aan je evenement.
In de praktijk is een veiligheidsplan vrijwel altijd verplicht bij B- en C-evenementen (aandacht- en risico-evenementen), en soms bij grotere A-evenementen. Bij de kleinste, risicoarme activiteiten volstaat soms dat je basisafspraken in je aanvraag opneemt.
Daarnaast geldt het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP). Op grond van artikel 4.22 moet je vanaf 150 personen op een plaats de basishulpverlening en ontruiming uitwerken. Voor deze aantallen en drempels geldt: indicatief (2026), verschilt per veiligheidsregio en gemeente.
- Check altijd het evenementenbeleid van je eigen gemeente en veiligheidsregio: die bepalen de exacte eisen.
- Ga uit van een veiligheidsplan zodra je meerdaags bent, alcohol schenkt, harde muziek draait, in de avond doorgaat of een kwetsbaar publiek verwacht.
Risicoclassificatie A, B en C: zo bepaalt de gemeente je categorie
De meeste veiligheidsregio's werken met de systematiek uit de Handreiking Evenementenveiligheid (HEV). Je evenement wordt beoordeeld op drie profielen, die samen leiden tot een classificatie.
- Publieksprofiel: het verwachte aantal bezoekers, de opbouw van het publiek en kenmerken zoals leeftijd en of er alcohol of drugs in het spel is.
- Activiteitenprofiel: het type evenement en de activiteiten die risico kunnen geven, bijvoorbeeld harde muziek, vuur, open koken op gas of een optocht.
- Ruimtelijk profiel: de locatie, bereikbaarheid voor hulpdiensten, omgevingsfactoren zoals water in de buurt en het seizoen of het weer.
Op basis daarvan volgt een klasse. A is een regulier evenement met beperkte risico's, waarbij de hulpdiensten vaak geen advies hoeven te geven. B is een aandachtevenement dat meestal advies vraagt van brandweer, politie en GHOR. C is een risicovol evenement waarvoor de hulpdiensten een gezamenlijk advies opstellen en een uitgewerkt veiligheidsplan standaard is.
De precieze puntentelling en drempels verschillen per regio. Beschouw de indeling als indicatief (2026), verschilt per veiligheidsregio en gemeente.
De verplichte onderdelen van een veiligheidsplan
Welke onderdelen exact moeten, hangt af van je classificatie, maar de meeste veiligheidsregio's vragen dezelfde bouwstenen. Neem in ieder geval op:
- Beschrijving van het evenement: activiteiten-, publieks- en ruimtelijk profiel, met plattegrond en tijden.
- Risico-inschatting: welke risico's logisch uit jouw profiel voortvloeien, en per risico een beheersmaatregel.
- Publieksprofiel: aantal, opbouw en gedrag van je bezoekers, want dat bepaalt je crowdmanagement en zorginzet.
- Calamiteiten- en ontruimingsplan: hoe je handelt bij incidenten en hoe je het terrein ontruimt, door wie en met welke middelen.
- Crowdmanagement: hoe je publieksstromen stuurt bij instroom, verblijf en uitstroom, en hoe je vroegtijdig ingrijpt bij drukte.
- Calamiteitenroutes en vluchtwegen met maatvoering: nooduitgangen, vluchtroutes en aanrijroutes voor hulpdiensten, met capaciteitsberekening.
- Communicatie: interne communicatie (portofoons, contactlijst, meldingslijn) en communicatie naar publiek bij een incident.
- EHBO en BHV: het aantal en niveau van hulpverleners, de locatie van hulpposten en de bereikbaarheid voor een ambulance.
- Verantwoordelijkheden: wie de veiligheidscoordinator is, wie beslist over stilleggen of ontruimen, en een duidelijke contactlijst.
- Scenario's: uitgewerkte draaiboeken voor situaties als noodweer, extreme drukte, vechtpartij, brand, vermist kind en stroomuitval.
Calamiteitenroutes, ontruiming en maatvoering
Voor de gemeente en brandweer is de indeling van je terrein cruciaal. Op je plattegrond laat je zien waar de nooduitgangen, vluchtroutes en calamiteitenroutes lopen, en dat die vrij en breed genoeg zijn voor de verwachte aantallen.
Bij grotere (muziek)festivals verwachten veel regio's dat je een scenario paniekontruiming uitwerkt: hoe ontruim je het terrein in een paniek- of noodsituatie, door wie en met welke middelen.
Concrete maten voor breedtes, doorstroomcapaciteit en afstanden schrijft de veiligheidsregio of gemeente voor. Neem geen getallen over uit voorbeelden op internet, maar vraag de geldende norm op bij je regio: die is indicatief (2026) en verschilt per veiligheidsregio en gemeente.
Stem je medische voorzieningen af op je risico. In de Veldnorm Evenementenzorg vormt eerste hulp (EHBO) de basis, met zwaardere zorgniveaus naarmate het risico stijgt. De GHOR adviseert over het aantal en niveau van hulpverleners en de plek van de hulpposten.
De rol van beveiliging: WPBR-bedrijf met ND-nummer
Zodra je evenementenbeveiliging inzet, moet dat via een erkend beveiligingsbedrijf. Zo'n bedrijf heeft een vergunning op grond van de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (WPBR) en daarmee een ND-nummer, uitgegeven door Justis. Zonder die vergunning mag een bedrijf geen beveiliging aanbieden.
Je kunt eenvoudig controleren of je leverancier een geldige vergunning heeft in het WPBR-register van Justis. De politie houdt toezicht op particuliere beveiligers. Vraag altijd naar het ND-nummer en leg dat vast in je veiligheidsplan.
Beveiligers spelen een centrale rol in je crowdmanagement. Ze houden actief toezicht op de publieksstromen, signaleren vroeg waar het te druk wordt en grijpen in door stromen te sturen of extra doorgangen te openen. Beschrijf hun aantal, inzet en aansturing in je plan.
- Let op: gastheren of stewards zonder beveiligingstaak vallen niet altijd onder de WPBR, maar echte beveiligingstaken wel. Vraag bij twijfel je gemeente.
Veiligheidsplan en de evenementenvergunning: zo hangen ze samen
Je veiligheidsplan is geen los document, maar een bijlage bij je evenementenvergunning. Bij B- en C-evenementen vraagt de gemeente advies aan de brandweer, politie en GHOR, en dat advies baseren zij grotendeels op jouw plan.
Handig om te weten: als je een evenementenvergunning aanvraagt, hoef je vaak niet apart een gebruiksmelding onder het BGBOP te doen. Lever je bij de aanvraag de gegevens aan die voor de gebruiksmelding nodig zijn, dan mogen beide in een formulier gecombineerd worden. Een losse gebruiksmelding moet je ten minste vier weken voor de start indienen.
Dien op tijd in. De indieningstermijnen verschillen per gemeente en liggen voor risicovollere evenementen ruim voor de datum. Begin dus vroeg met verzamelen: plattegrond, contactlijst, contracten en je scenario's.
Omdat je in de aanloop veel losse documenten en versies verzamelt, helpt het om je hele veiligheidsdossier en de bijbehorende documenten op een centrale plek bij te houden. Festival.productions is daarvoor gemaakt, zodat je plan, plattegrond en contactlijst altijd actueel en vindbaar zijn.
Disclaimer: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. De precieze eisen verschillen per gemeente en veiligheidsregio en kunnen veranderen. Raadpleeg altijd de officiele bron en je eigen gemeente voordat je je plan indient.